ماده 1 :
دفاع از استقلال و تماميت ارضي و نظام جمهوري اسلامي ايران و جان و مال و ناموس مردم وظيفه ديني و ملي هرفردايراني است و در اجراي اين وظيفه كليه اتباع ذكور دولت جمهوري اسلامي ايران مكلف به انجام خدمت وظيفه عمومي برابر مقررات اين قانون ميباشند و هيچ فرد مشمول خدمت وظيفه عمومي را جزدر موارد مصرحه در اين قانون نمي توان از خدمت معاف كرد.
تبصره 1 : با توجه به اصل 151قانون اساسي واحد بسيج مستضعفين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي موظف است دراسرع وقت امكانات آموزش نظامي اتباع اناث دولت جمهوري اسلامي ايران را با رعايت كليه موازين شرعي فراهم نمايد، براي اناث الزامي نيست.
تبصره 2 : وزارت آموزش پرورش موظف است با همكاري واحد بسيج مستضعفين سپاه پاسداران آموزش هايي را كه زمينه ساز آمادگي دفاعي است طبق موازين اسلامي در برنامه هاي آموزش مقاطع تحصيلي راهنمايي و دبيرستان پيش بيني نمايد. معلمان واجد شرايط در امر آموزش نظامي دانش آموزان اولويت دارند. اين آموزش الزامي براي دختران، در زمينه هاي دفاع غير نظامي خواهد بود. آيين نامه اجرايي اين تبصره حداكثر ظرف مدت سه ماه توسط وزارتين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و آموزش و پرورش تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
ماده 2 :
هر فرد ذكور ايراني از اول فروردين ماه سالي كه طي آن سال وارد سن 19سالگي ميشود مشمول مقررات خدمت وظيفه عمومي خواهد شد.
ماده 3 :
سن مشمولان و افراد تحت تفكل از لحاظ خدمت وظيفه و يا معافيت ازآن تابع مندرجات اوليه اولين شناسنامه بوده وهرگونه تغييري كه بعدابه عمل آمده باشداز لحاظ وظيفه عمومي معتبرنخواهد بود.
تبصره : درصورتيكه اختلاف بين سن واقعي مشمول (طبق نظريه شوراي پزشكي مندرج در تبصره 1ماده 41 اين قانون) و سن مندرج درشناسنامه اوليه بيش از 5 سال باشد،طبق نظر شوراي پزشكي عمل خواهدشد.
ماده 4 :
خدمت وظيفه عمومي 30 سال است و مراحل آن براي كليه مشمولان بشرح زير است :
الف) دوره ضرورن دوسال و در صورتيكه مشمولان مازاد برنياز باشند شورايعالي دفاع ميتواند اين مدت را تا 18ماه تقليل دهد.
ب) دوره احتياط 8 سال.
ج) دوره ذخيره اول 10سال.
د) دوره ذخيره دوم 10سال.
تبصره 1 : تاريخ شروع و پايان خدمت درمراحل احتياط وذخيره ازتاريخ پايان خدمت دوره ضرورت محاسبه ميگرددودر هرحال تاريخ خاتمه آن از سن 50سالگي تجاوز نخواهد كرد.
تبصره 2 : در مواقع ضرورت و بسيج همگاني ممكن است افرادمشمول اين قانون تاسن شصت سالگي نيزاحضارشوند.
تبصره 3 : مفاد بند الف اين ماده نسبت به مشمولاني مجري است كه از اول فروردين ماه سال 1363به خدمت اعزام شوند.
ماده 5 :
كليه مشمولان قادربه خدمت و بلامانع به خدمت دوره ضرورت اعزام ميشوند و پس از فراگرفتن آموزشهاي نظامي لازم بقيه خدمت دوره ضرورت رادر نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران انجام خواهند داد0تعيين ترتيب تقدم براي استفاده ازمشمول مزبوردرهريك ازسازمانهاي نظامي و انتظامي و نحوه سهميه بندي آنهاتوسط ستادمشترك ارتش جمهوري اسلامي تهيه وبه تصويب شورايعالي دفاع ميرسد.
تبصره 1 : تعيين تعداد سهميه هريك ازتيروهاي نظامي وانتظامي ازمشمول هر دوره به وسيله كميسيوني انجام خواهدشدكه ازنمايندگان نيروهاي مزبوروبه رياست رئيس اداره وظيفه عمومي تشكيل ميگردد.
تبصره 2 : سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مي تواندمشمول موردنيازخودرا درهردوره طبق ضوابط خاص پذيرش سپاه ازبين دارندگان دفترچه آماده بخدمت درهدسهميه تعيين شده انتخاب وقبل ازتاريخ اعزام آنان ليست اسامي آنهارابه اداره وظيفه عمومي اعلام مي نمايد.اين مشمول براي انجام خدمت وظيفه عمومي دراختيار سپاه قرارمي گيرد.
تبصره 3 : نيروهاي نظامي و انتظامي موظفند طبق اصل 147قانوني اساسي پرسنل كادرثابت و وظيفه خود را بنا به درخواست دولت براي امورتوليدي، عمراني، تحقيقاتي، بهداشتي و درماني بارعايت كامل موازين عدل اسلامي در حدي كه به آمادگي رزمي آنها آسيبي وارد نيايد دراختياردولت قراردهند.
ماده 6 :
قانون خدمت نيروي انساني درماني وبهداشتي مصوب 24/9/58 شوراي انقلاب والحاقه هاواصلاحيه هاي بعدي آن ابقاءومشمولين مذكور درآن قانون پس ازطي دوره آموزش مقدماتي نظامي بعد از تامين نيازمنديهاي نيروهاي مسلح ادامه خدمت را تا 5 سال در وزارت بهداري انجام ميدهد.
ماده 7 :
قانون معافيت فارغ التحصيلان مراكز تربيت معلم از خدمت وظيفه عمومي مصوب 27/2/58 شوراي انقلاب ابقاءومشمولين مذكوردران قانون پس ازطي دوره آموزش مقدماتي نظامي بقيه خدمت مقرردرآن قانون رادر آموزش وپرورش انجام خواهند داد.
ماده 8 :
از تاريخ تصويب اين قانون به سازمان هواپيمائي كشوري و دانشكده تكنولوژي هواپيمائي كشوري اجازه داده مي شود از بين فارغ التحصيلان مشمول اين دانشكده و مركز آموزش فنون هوايي و همچنين فارغ التحصيلان مشمول رشته هاي هوافضا، الكترونيك و مهندسي هواپيما كه در ساير دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي برابر ضوابط وزارت فرهنگ و آموزش عالي مشغول تحصيل مي باشند داوطلبان واجد شرايط را استخدام نمايند. مشمولان مذكور پس از گذراندن آموزش نظامي مربوطه و ايفاي تعهد ده سال خدمت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.
ماده 9 :
دانشجويان دوره چهارساله آموزشي شركت كشتيراني جمهوري اسلامي ايران و شركت ملي نفت كش و سازمان بنادر و كشتيراني به شرط سپردن تعهد و انجام ده سال خدمت در شركت هاي مذكور پس از طي دوره آموزشي مقدماتي و تخصصي در نيروي دريايي و بر روي عرشه ناوهاي نيروي دريايي از انجام بقيه خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.
ماده 10 :
انجام امور زير در مورد مشمولين وظيفه عمومي مستلزم ارائه مدرك دال بررسيدگي به وضع مشموليت آنان از اداره وظيفه عمومي ميباشد و فتوكپي مدارك ارائه شده از جمله منضمات ضروري پرونده متشكله ميباشد :
الف) شركت درآزمايشات رانندگي واخذگواهينامه.
ب) دريافت هرگونه وام و كمكهاي كشاورزي و صنعتي و دامداري و مسكن از طريق وزارتخانه ها و موسسات دولتي و وابسته به دولت و نهادهاي قانوني.
ج) كانديدا شدن جهت انتخابات مجلس شوراي اسلامي و سايرشوراها و انجمنهاي قانوني.
د) تحويل اصل گواهينامه يا پايان نامه دوره هاي تحصيلي ديپلم و بالاتراز وزارتخانه مربوطه.
ه) صدورپروانه كسب و اجازه اشتغال و عضويت درشركتهاي تعاوني.
و) ثبت هرگونه نقل و انتقال غيرقهري اموال بطورمستقيم و غيرمستقيم در دفاتر اسناد رسمي.
ز) دريافت مستمري از سازمانهاي دولتي ووابسته ونهادهاي قانوني.
ح) استخدام به هرصورت (رسمي، پيماني، روزمزد و خريدخدمت) دروزارتخانه ها و موسسات دولتي و وابسته به دولت ونهادهاي قانوني و شركتهاي دولتي.
تبصره 1 : درمواردي كه ضرورت يا حرج ايجاب كندكه معاملات مشمول ثبت گردد،ماننداموال مشترك كه عدم ثبت اموال مشمول موجب زبان مالي برشركاء ديگر گردد، ثبت اموال مشمول بلامانع است، تشخيص موضوع به عهده محاكم صالحه است.
تبصره 2 : سايراموري كه در ديگر قوانين منوط به روشن شدن وضعيت خدمتي مشمول ميباشد، به قوت خود باقي است.
ماده 11 :
در زمان جنگ وبسيج همگاني درصورت لزوم كساني كه به علتي درزمان صلح ازمعافيت خدمت دوره ضرورت استفاده نموده اند،نيزبه خدمت احضارو ازحقوق و مزاياي مشمولين دوره احتياط هم طبقه خود استفاده خواهندنمود.
ماده 12 :
كارگران ومستخدمين موسسات دولتي ونهادهاي قانوني و سازمانهاي وابسته به دولت كه خدمت دوره وظيفه عمومي را انجام ميدهندپس از پايان خدمت مجددا به كار اوليه خوداشتغال خواهند يافت و كارفرما يا مسئولين مربوطه مكلفند آنان را به كار اوليه خود بگمارند.
تبصره 1 : در مورد موسسات خصوصي كارفرمايا مسئولين مربوطه درصورتي مكلفندآنان را به كار اوليه خود بگمارندكه درقرارداداستخدام اين مسئله شرط شده باشد.
تبصره 2 : آئين نامه اجرائي اين ماده توسط وزارتين كشورو كار و اموراجتماعي و سازمان اموراداري واستخدامي كشور تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهدرسيد.
ماده 13 :
مشمولاني كه باطي دوره دانشكده هاوآموزشگاههاي نظامي و انتظامي براي خدمت دركادرثابت استخدام شوندمدت تحصيل آنهاجزء خدمت دوره ضرورت محسوب خواهد شد و اگر مدت تحصيل از دو سال كمتر باشد از دوره خدمت آنان به نسبت كسري خدمت تا دوسال جزءخدمت دوره ضرورت محسوب ميشود.
تبصره 1 : آن عده از محصلين مراكز آموزشي كادرثابت نيروهاي نظامي و انتظامي كه قبل از نيل به درجه يا پايان دوره آموزش (در مورد كميته و سپاه) مستعفي يا اخراج شوند دو سال خدمت دوره ضرورت را بدون احتساب مدت قبلي انجام خواهندداد.درصورتي كه محصلين بعلت بيماري يا عدم صلاحيتي كه ناشي از اعمال ارادي آنان نباشدبركنار گردندمدت تحصيل جزءخدمت دوره ضرورت آنان محسوب خواهدشد.
تبصره 2 : افسران و همافرمان و درجه داران كادرثابت و اعضاءثابت سپاه پاسداران و كميته انقلاب اسلامي درصورتي كه بموجب مقررات استخدامي مربوطه خدمت مستعفي يا اخراج شوند مدت تحصيل آنان قبل از نيل به درجه يا پايان دوره آموزشي (در مورد كميته يا سپاه) جزو خدمت دوره ضرورت محسوب نخواهد شدو اگر بعد از نيل به درجه يا پايان دوره آموزشي از خدمت مستعفي يا اخراج گردندو مدت خدمت آنان از دوسال كمتر باشدبقيه خدمت دوره ضرورت راتا دوسال با درجه سربازي وظيفه انجام خواهند داد.
ماده 14 :
مشمولاني كه بعنوان كارمند رسمي با تعهد 9 سال خدمت در نيروهاي نظامي و انتظامي استخدام شوندپس از انجام تعهد مزبور از خدمت دوره ضرورت معاف خواهند شد. مدت تعهد مزبور در نقاط بد آب و هوا 6 سال ميباشد در صورتي كه كاركندان فوق الذكر از گروه پزشكي و فني كه داراي مدرك فوق ديپلم به بالا در اين دو رشته ميباشند مدتهاي فوق به ترتيب 6 سال و 4سال خواهد بود.
تبصره 1 : آن عده از كارمندان فوق كه به علت انتزاع قسمت مربوطه از نيروهاي نظامي و انتظامي به يكي از وزارتخانه هاياسازمانهاي دولتي و وابسته به دولت يا شهرداري و هلال احمر يا نهادهاي قانوني منتقل شوند، بقيه مدت تعهدخودرا درسازمان جديد انجام خواهدداد.
تبصره 2 : سازمانهاي استخدام كننده كارمندان مشمول فوق موظفند در طول مدت خدمت مورد تعهد به كارمندان مزبور آموزش نظامي عمومي بدهند.
تبصره 3 : كارمندان فوق كه قبل از انجام خدمت موردتعهدبنا به تشخيص نيرو يا سازمان مربوطه به عللي خارج از اعمال ارادي خود از خدمت بركنار شوند،در صورتيكه مدت خدمت انان در نقاط عادي و بد آب وعواو حداقل به ترتيب به 5سال و 3سال بالغ گردد،از انجام خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.و چنانچه كمتراز مدتهاي مذكور خدمت نموده باشند به ازاء هر يكسال كسري 4ماه خدمت دوره ضرورت انجام خواهند داد. و در هر حال خدمت دوره ضرورت اين قبيل از كارمندان كمتر از 4 ماه نخواهد بود.
ماده 15 :
سربازان وظيفه اي كه حين انجام خدمت دوره ضرورت داشتن حداقل گواهينامه دوره ابتدائي و با تعهد5 سال خدمت پيماني براي خدمت در مشاغل سازماني مورد نيازنيروهاي نظامي وانتظامي استخدام گردند،تادو سال از خدمت آنان در صورت انجام تعهدبه منزله خدمت دوره ضروت محسوب خواهد شدو در صورتي كه قبل از خاتمه تعهدبه هر علت از خدمت مستعفي و يا بركنار گردند، چنانچه مشمول معافيتهاي قانوني نباشندبدون احتساب مدت تعهدانجام شده بقيه خدمت دوره ضرورت را برابر قانون انجام خواهند داد.
ماده 16 :
كليه مشمولاني كه وارد خدمت دوره ضرورت ميشوند طبق آئين نامه هاي ارتش جمهوري اسلامي ايران نسبت به انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي و قانون اساسي و مقام رهبري (فرماندهي كل نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران) سوگند وفاداري يادخواهندكرد.
ماده 17 :
درمواقع ضروري ممكن است بنا به مقتضيات يا پيشنهاد شورايعالي دفاع و فرمان فرماندهي كل نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران (مقام رهبري) مشمولين وظيفه عمومي دوره ضرورت بيش از دو سال بخدمت ادامه داده و يا قبل از خاتمه دو سال از خدمت مرخص شوند كه در صورت اول به ميزان دو برابر خدمت اضافي از ادوار خدمت آنان در دوره هاي احتياط و ذخيره كسر ميشود.
ماده 18 :
به وضع مشمولان خدمت وظيفه عمومي يكسال قبل از اعزام به خدمت دوره ضرورت يعني در ساليكه مشمولان در ان سال واردسن 19 سالگي ميشوند رسيدگي خواهد شد.
ماده 19 :
كسانيكه به سن 19سالگي ميرسند پس از انتشار آگهي احضار موظفند براي روشن نمودن وضع مشموليتشان به سازمان وظيفه عمومي محل تولد مراجعه و خود را معرفي نمايندو در صورتيكه در خارج از محل تولداقامت داشته باشندميتوانند به سازمان وظيفه عمومي محل اقامت خود مراجعه كنند. مشمولان مقيم خارج از كشوربايد به نمايندگي كنسولي يا سياسي دولت جمهوري اسامي ايران در كشور محل اقامت خود ودرصورت نبودن آن به نزديكترين نمايندگي كنسولي يا سياسي دولت جمهوري اسلامي ايران مراجعه كنند.
ماده 20 :
اداره ثبت احوال هر محل مكلف است صورت اسامي متولدين ذكورشهرستان يا بخشهاي حوزه ماموريت خود را كه در سال بعد بايد به وضع مشموليت آنان رسيدگي شود،بطور تفكيك در 4 نسخه تهيه وتا اول آذر ماه سال به مراجعي كه براي رسيدگي به امر وظيفه عمومي تعيين شده و يا خواهد شد تسليم كند.
-
فصل سوم : رسيدگي
ماده 21 :
حوزه هاي وظيفه عمومي تهران و مراجعي كه در هر يك از مراكز شهرستانها و بخشها مسئول رسيدگي به امور وظيفه عمومي محل ميباشند زيرنظر ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران انجام وظيفه خواهند نمود.
تبصره 1 : رئيس اداره وظيفه عمومي از نظر سازماني معاون فرمانده ژاندارمري كل در امر وظيفه عمومي بوده بنا به پيشنهادفرمانده ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران و تصويب وزير كشور تعيين ميگردد.
تبصره 2 : رئيس اداره وظيفه عمومي موظف است كليه دستورالعمل ها و بخشنامه ها و اطلاعيه هايي را كه به نحوي به نيروهاي نظامي و انتظامي و مراجع قضائي مرتبط باشند و امور اجرائي مربوطه را در شورايي كه با شركت نمايندگان وزارت كشور،ستاد،مشترك ستادمركزي سپاه و داديار به نمايندگي ديوانعالي كشور زير نظر رئيس اداره وظيفه عمومي تشكيل ميشود، هماهنگ نمايد.
ماده 22 :
نمايندگان كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران در كشورهاي خارج مسئول اجراي مقررات قانون وظيفه عمومي نسبت به مشمولان مقيم حوزه هاي ماموريت خود ميباشند و موظف اند به وضع مشموليت آنان رسيدگي كرده و نتيجه اقدامات را از طريق وزارت امور خارجه به اداره وظيفه عمومي اعلام دارند.
ماده 23 :
مشمولاني كه براي تحصيل به خارج از كشور مسافرت ميكنند پس از ترك تحصيل يا فراغ از تحصيل همچنين مشمولاني كه پس ازاحضار بخدمت طبق آئيننامه اجرائي اين قانون بطور موقت به خارج ازكشور مسافرت ميكنند در پايان مدت تعيين شده بايد جهت رسيدگي به وضع مشموليتشان خود را به سازمانهاي وظيفه عمومي داخل كشورمعرفي كنند.
ماده 24 :
به وضع مشمولاني كه اداعاي تكفل نمايند در مراكز شهرستانها و بخشها توسط هياتي مركب از اشخاص زير رسيدگي ميشود :
الف) بخشدار محل يا نماينده او.
ب) رئيس سازمان وظيفه عمومي محل يا نماينده او.
ج) نماينده دادستان شهرستان و درصورت نبودن دادسر او وجود دادگاه صلح، نماينده دادگاه.
ه) يكنفر از نمايندگان شوراي اسلامي شهرستان يا شوراي اسلامي بخش يا شهر به معرفي شوراي مربوطه.
ماده 25 :
در صورتيكه مشمول يا افرادي از بستگان او كه مدعي كفالت مشمول نسبت به خود هستند ادعا نمايند كه حقي از آنان تضييع شده است همچنين هر يك از اعضاي هيات رسيدگي و يا فرمانده رده سازماني بالاتر و يا رئيس اداره وظيفه عمومي ميتوانند باذكر دليل موجه به راي صادره از هيات رسيدگي اعتراض نمايند و پرونده مشمول در هيات رسيدگي تجديد نظرمطرح و راي هيات مزبور به استثناي موارد منطبق با ماده 29اين قانون قطعي و غير قابل اعتراض است. اعتراض به راي سربازي مانع اعزام مشمول به خدمت وظيفه نميباشد.
ماده 26 :
هيات رسيدگي تجديد نظر در سازمان وظيفه عمومي تهران و مراكز هنگها و گردانهاي مستقل ژاندارمري با شركت اشخاص زيرتشكيل ميشود :
الف) فرماندار يا معاون او.
ب) در سازمان وظيفه عمومي تهران رئيس سازمان يا جانشين او، در هنگها و گردانها مستقل ژاندارمري فرمانده هنگ يا گردان مستقل يا معاون آنها.
ج) فرمانده سپاه شهرستان يا يكي از دادياران.
د) فرمانده سپاه شهرستان يا قائم مقام وي.
ه) يك نفر به انتخاب شوراي اسلامي شهرستان مربوطه.
ماده 27 :
در مورد موارد24و26تشكيل جلسات با دو سوم اعضاء وتصويب با اكثريت مطلق آراءاعضاء خواهد بود.
ماده 28 :
در صورتيكه حداكثرظرف مدت 5سال از تاريخ صدور راي هيات تجديد نظر معلوم شودكه نظر هيات رسيدگي تجديد نظر منطبق بااصول وقوانين جاري نبوده اهميت آن به حدي باشدكه در وضع مشمول موثر باشد پرونده به وسيله رئيس اداره وظيفه عمومي به يكي ازهياتهاي رسيدگي تجديدنظر ارجاع خواهد شد و نظر اين هيات قطعي ولازم الاجراء است.
ماده 29 :
در صورتيكه در حين انجام خدمت دوره ضرورت مشمول يا يكي از كسان تحت تكفل او ادعاي كفالت كند فرماندهان و روساي مربوطه مكلفند مراتب را به حوزه هاي وظيفه عمومي ياگروههاي اعزام كننده مشاراليه اعلام دارندكه در اسرع وقت وضع مشمول در هيات رسيدگي مطرح و تصميم مقتضي اتخاذ شود.
ماده 30 :
به اداعاي كفالت مشمولاني رسيدگي ميشودكه غيبت نداشته باشند مگر اينكه كفالت مشمولاني رسيدگي ميشودكه غيبت نداشته باشند مگر اينكه در موقع احضار و در طول مدت غيبت و حين رسيدگي حائز شروط كفالت استفاده خواهند كرد (با در نظر گرفتن 55).
تبصره : رئيس اداره وظيفه عمومي يا نماينده او در صورتيكه دلائل و مدارك مثبته اي مبني بر معافيت از خدمت در پرونده موجود باشد ميتواند براي يك دوره دستور عدم اعزام صادر نمايد.
-
فصل چهارم : معافيتها
بخش اول : معافيت تحصيلي
ماده 31 :
دانش آموزان دانش سراها و دانش آموزان چهار ساله آخردوره متوسطه و هنرآموزان هنرستانها وآموزشگاههاي فني و حرفه اي كه ارزش تحصيلي ديپلم آنها از طرف مراجع صلاحيت دار معادل متوسطه كامل شناخته شده تحصيل نمايند و دانشجويان وهنرجويان ودانشگاهها و موسسات آموزش عالي اگر در حين تحصيل به سن مشموليت برسند تا زمانيكه به تحصيلات خود ادامه مي دهند از اعزام به خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.
تبصره 1 : به آن دسته از دانش آموزان فارغ التحصيل داخل يا خارج كه برابر ضوابط وزارت آموزش و پرورش ديپلم شناخته شوند و براي تحصيل در مؤسسات آموزش عالي داخل يا خارج كشور ملزم به طي دوره پيش دانشگاهي باشند معافيت تحصيلي تعلق مي گيرد.
تبصره 2 : مشمولان فارغ التحصيل ديپلم نظام جديد خرداد يا شهريور ماه هر سال در مهرماه همان سال يا در زمان شروع دومين دوره پيش دانشگاهي پس از اخذ ديپلم و مشمولان فارغ التحصيل دي ماه، در مهرماه سال بعد يا در زمان شروع دومين دوره پيش دانشگاهي پس از اخذ ديپلم ، مي توانند در دوره پيش دانشگاهي مشغول به تحصيل شوند. فواصل زماني ايجاد شده تا زمان اتمام دوره پيش دانشگاهي جزو ايام تحصيل محسوب شده و مشمول معافيت تحصيلي مي شود. حكم اين قانون تا تصويب قانون نظام جديد آموزشي معتبر خواهد بود.
تبصره 3 : مشمولان فارغ التحصيلان ديپلم نظام قديم و جديد كه با داشتن برگ آماده به خدمت يا برگ معافيت موقت از خدمت دوره ضرورت در آزمون پيش دانشگاهي يا يكي از دانشگاهها و موسسات آموزش عالي داخل كشور قبول مي شوند تا زماني كه به تحصيل اشتغال دارند مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند پذيرفته شدگاني كه در حال انجام خدمت وظيفه دوره ضرورت مي باشند در زمان صلح در صورت ثبت نام و اشتغال به تحصيل فورا ترخيص خواهند شد استفاده از معافيت تحصيلي و امكان ترخيص در تمامي موارد فوق منوط به عدم غيبت غير موجه است و اين حق فقط يك بار اعطا خواهد شد .
ماده 32 :
طلاب علوم ديني كه قبل از رسيدن به سن مشموليت ويااعزام هم طبقه خود طبق ضوابط شوراي مديريت حوزه علميه قم ويانماينده رسمي آن در شهرستانها به تحصيل شتغال ورزند تحصيل ميتوانند از مزاياي ماده 31 قانون استفاده كنند. ارزشيابي ميزان تحصيل باشوراي مديريت و يا نماينده آن خواهد بود.
تبصره : مشمولان ديپلمه كه دوره سطح و يا حداقل 6سال دوره خارج را گذرانده باشند به ترتيب همانند مشمولان ليسانس و دكتر خواهند بودو چنانچه بدون ديپلم دوره هاي مذكور را گذرانده باشند همانند مشمولان فوق ديپلم و فوق ليسانس ميباشند و در هر صورت طلابي كه بدرجه اجتهاد نايل گردند همانند مشمولين دكترا ميباشند.
ماده 33 :
صدور كارت معافيت تحصيلي دانش آموزان و هنر جويان و دانشجويان طلاب علوم ديني موكول به گواهي اشتغال به تحصيل آنان از طرف مقالات صالحه بوده و مدت اعتبار ان يكسال تمام است.
ماده 34 :
دانش آموزان و هنرجويان و دانشجويان و طلاب علوم ديني مشمول به محض ترك تحصيل با اخراج و يا فراغ از تحصيل بايدبراي انجام خدمت دوره ضرورت خود را معرفي كنند. مقامات مكلفند اسامي اين قبيل مشمولان را با ذكر مشخصات كامل و بدون تاخير به سازمان وظيفه عمومي محل ارسال دارند.
تبصره 1 : مشمولاني كه با داشتن معافيت تحصيلي در خارج از كشور تحصيل مي كنند پس از ترك تحصيل و يا فراغ از تحصيل موظفند حداكثر ظرف يك سال خود را به سازمان وظيفه عمومي مربوطه در داخل كشور معرفي نمايند. مهلت مذكور براي آن دسته از فارغ التحصيلان خارج از كشور كه به عنوان عضو هيات علمي جذب دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي و تحقيقاتي مي گردند به دو سال افزايش مي يابد.
تبصره 2 : مقامات مسئول حسب مورد موظفند ارزش تحصيلي اين قبيل مشمولان را از تاريخ تسليم مدارك ظرف دو ماه تعيين و به آنان تسليم و مراتب را به اداره وظيفه عمومي
اعلام كنند.
ماده 35 :
مشمولان ديپلمه كه با داشتن برگ آماده به خدمت يا برگ معافيت از خدمت دوره ضرورت در مسابقه ورودي يكي از دانشگاههايا موسسات آموزش عالي داخل كشور قبول شده تا زماني كه به تحصيل اشتغال دارند، مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند مشروط به اينكه داراي غيبت غير موجه نباشند.
ماده 36 :
اين معافيت فقط براي يكبار داده خواهد شد و بنا به گواهي وزارت فرهنگ و آموزش عالي حائز شروط اشتغال به تحصيل درخارج از كشور باشند و ادامه تحصيل آنان در رشته هاي مورد وزارت فرهنگ و آموزش عالي باشد ميتوانند با استفاده از مقررات معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل به خارج از كشور مسافرت كنند.
ماده 37 :
دانش آموزاني كه قبل از سن مشموليت بخواهند در خارج از كشورادامه تحصيل دهند در صورتيكه مورد تاييد وزارت آموزش و پرورش باشد ميتوانند از معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل درخارج از كشور استفاده نمايند.
تبصره : فرزندان ايرانيان مقيم خارج از كشور و فرزندان مامورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور همچنين كساني كه قانونا تحت كفايت يا ولايت قانوني آنها هستند تا اخذ ديپلم از مقررات اين ماده مستثني بوده و ادامه تحصيل انان در رشته هاي عالي و دانشگاهي با تاييد وزارت فرهنگ وآموزش عالي بلامانع خواهد بود.
ماده 38 :
آئين نامه اجرائي مواد اين بخش از طرف وزارتخانه هاي كشور دفاع، سپاه، آموزش و پرورش و فرهنگ وآموزش عالي و با كسب نظراز شوراي مديريت حوزه علميه قم و اداره وظيفه عمومي تهيه و تصويب و به موقع اجراء گذاشته خواهدشد.
بخش دوم : معافيت پزشكي
ماده 38 :
مشمولان خدمت وظيفه عمومي از نظر وضع عمومي از نظر وضع مزاجي و استعداد جسمي و رواني به چهاردسته بشرح زير تقسيم ميشوند :
1) كساني كه از نظر جسمي و رواني سالم و قادر به انجام خدمت هستند.
2) كسانيكه بعلت نقص عضو يا ابتلاء به بيماري از سلامتي كامل برخوردارنبوده اما قادر به انجام خدمت در امور رزمي ميباشند.
3) كسانيكه بعلت عدم رشديا ابتلاء به بيماري موقتا قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نيستند.
4) مشمولاني كه بعلت نقص عضو يا ابتلاء به بيماري جسمي و يا رواني بطور دائم قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نيستند.
تبصره 1 : نحوه طبقه بندي مشمولان طرز معاينه وضوابط معافيت پزشكي آنها به موجب آئين نامه معاينه پزشكي مشمولان خدمت وظيفه عمومي خواهدبود كه وسيله ستاد مشترك تهيه و به تصويب وزارتخانه هاي بهداري، كشور، دفاع، و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي خواهد رسيد.
تبصره 2 : مشمولان موضوع بند2اين ماده كه براي انجام خدمت درمشاغل غير رزمي نيروهاي نظامي يا انتظامي اختصاص داده ميشود، آن قسمت از برنامه آموزش علمي و نظامي را كه به تشخيص كميسيون پزشكي مراكز آموزش نيروهاي مسلح با سلامتي آنان منافات داشته باشد انجام نخواهد داد.
ماده 40 :
به مشمولاني كه به علت ابتلاء به بيماري موقتا قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نباشند براي مدتي كه شوراي پزشكي تعيين مي نمايد و در هرحال متجاوز از يك سال نخواهد بود معافيت موقت پزشكي داده خواهد شد و در سال دوم در صورت ادامه بيماري به همان نحو اقدام و چنانچه در سال سوم نيز قادربه انجام خدمت نباشند بطور دائم از خدمت دوره ضرورت معاف خواهند شد.
تبصره 1 : مشمولان پزشك فقط در صورتي معاف دائم از خدمت دوره ضرورت شناخته ميشوند كه قادر به اشتغال به حرفه طبابت نباشند. آن تعداد از مشمولين خدمت دوره ضرورت پزشك كه از سلامتي كامل برخوردار نيستند ليكن قادر به طبابت ميباشند، به خدمت دوره ضرورت اعزام مي گردند و برابر نظر شوراي پزشك از خدمت سنگين معاف خواهند شد.
تبصره 2 : در زمان جنگ يا بسيج همگاني ميتوان افرادي را كه در زمان صلح به علل پزشكي يا تكفل از خدمت دوره ضرورت معاف شده اند نيز به خدمت احضار كرد.
ماده 41 :
معاينه مشمولان وسيله يك نفر پزشك از نيروهاي مسلح انجام ميشود و در صورت نبودن پزشك از نيروهاي مسلح از پزشكان غيرنظامي كه صلاحيت آنان وسيله بهداري محل و فرماندار يا بخشدار محل تاييد شده باشد استفاده خواهد شد.
تبصره 1 : اظهار نظر در مورد معافيت پزشكي مشمولان انجام شود و راي اكثريت اين پزشكان معتبر است.
تبصره 2 : مديران عامل بهداري هر استان موظفند پزشكان مورد نياز شوراهاي پزشكي موضوع تبصره را تعيين و به بهداري محل معرفي نمايند.
ماده 42 :
در صورتيكه مشمولان در حين خدمت دوره ضرورت مبتلا به نقص عضو يا بيماريهائي شوند كه پس از اتمام مدت معالجه كه كمتر از6 ماه نباشد و طبق نظر شوراي پزشكي بيمارستانهاي مسلح جمهوري اسلامي كه مورد تاييد عقيدتي- سياسي در نيروي مربوطه هستند قادر به انجام خدمت نباشند از انجام بقيه خدمت دوره ضرورت معاف خواهندبود.
تبصره : دوران معالجه مشمولان موضوع اين ماده جزوخدمت دوره ضرورت آنان محسوب ميگردد.
ماده 43 :
چنانچه رئيس اداره وظيفه عمومي ظرف 5سال بنحوي اطمينان حاصل نمايدكه مشمولي با تقلب و دسيسه در معاينه پزشكي معافيت اخذنموده يا برخلاف اين قانون و آئيننامه معاينه و معافيت پزشكي از خدمت دوره ضرورت معاف تشخيص داده شده از اين قبيل مشمولان توسط شوراي عالي پزشكي كه از 5 نفر از پزشكان نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران تشكيل ميگردد معاينه مجدد بعمل خواهد آمد و نظر اين شورا قطعي ولازم الاجراءاست.
بخش سوم : معافيت كفالت
ماده 44 :
مشمولان زير حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ميباشند :
الف) يگانه مراقب و نگهدارنده پدر يا جد يا برادر و يا مادر يا جده يا خواهر كه قادر به اداره امور خود نباشند.
ب) يگانه سرپرست و نگهدارنده برادر يا خواهر صغير.
ج) يگانه سرپرست خواهر مجرد در صورتيكه تا سن 24سالگي مجرد باشند.
د) از 2 يا 3 برادر واجد شرايط اعزام به خدمت يكي از آنان تا خاتمه خدمت ديگري به خدمت دوره ضرورت يا احتياط اعزام نخواهد شد و ترتيب تقدم در اعزام بر مبناي سن مشمول خواهد بود.
ه) مشمولين غيرغايبي كه داراي همسر فرزندتحت تكفل ميباشند تا تصويب و اجراي لايحه مذكور در ماده 55 اين قانون در زمان صلح. بديهي است پس از تصويب و اجراي لايحه مذكور بشرط نداشتن مانع ديگري مشمولين فوق بخدمت اعزام خواهند شد.
تبصره 1 : مشمولان بندهاي (الف) ، (ب) ، (ج) از انجام خدمت دوره ضرورت معاف هستند وكارت معافيت از خدمت آنان درهمان سال رسيدگي به وضعيت نظام وظيفه آنها صادر مي گردد.
تبصره 2 : مشمولاني كه براي انجام خدمت وظيفه عمومي احضار ميشوند در صورتيكه در تاريخهاي معاينه بدون عذر موجه خود را معرفي نكنند از معافيت موضوع اين ماده محروم ميشوند(با توجه به ماده 55).
تبصره 3 : استفاده از معافيت هاي فوق مانع برخورداري مشمولان اين قانون از مزاياي مقرر در قانون معافيت يم نفر از فرزندان خانواده هاي شهدا، معلولين، اسرا و مفقود الاثرها از خدمت وظيفه عمومي مصوب 24/9/1366 مجلس شوراي اسلامي نمي گردد.
ماده 45 :
با مشموليني كه پدر يا برادر آنها از تاريخ 19/10/56 در راه به ثمر رسيدن انقلاب اسلامي و استمرار آن معمول يا اسير يا مفقود الاثر شده يا بشوند به ترتيب زير رفتارشد :
الف ) يكنفر از فرزندان يا برادران فرد معلولي كه طبق نظر شوراي پزشكي بنياد شهيد به تنهايي قادر به اداره امورشخصي خود نباشد و همچنين يكنفر از فرزندان يا برادران مفقودالاثر از انجام خدمت دوره ضرورت و احتياط معاف دائم خواهدشد.
ب) يكنفر از فرزندان و يا برادران خانواده اسير مي تواند تا مدت سه سال از معافيت موقت استفاده كرده و چنانچه مدت اسارت از سه سال تجاوز نمايد يكنفر مذكور از انجام خدمت دوره ضرورت و احتياط معاف دايم خواهدشد.
ماده 46 :
مشمولاني كه ادعاي كفالت ميكنند ميتوانند مدارك لازم را پيش از اعزام به حوزه وظيفه عمومي محل سكونت خود تسليم كنند. تحقيقات لازم نسبت به ادعاي كفالت اين قبيل مشمولان و همچنين تصديق صحت مندرجات استشهاد و مدارك آنها با شهرباني و يا ژاندارمري خواهد بود.
تبصره : در هر سال كه مشمولان سالم و بلامانع، نياز نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي را تامين نموده باشند به مشمولان بند 2ماده 39 و مشمولاني كه داراي معافيت موقت و معتبر بمدت 2سال باشند معافيت دائم در زمان صلح داده خواهد شد.
-
فصل پنجم : آموزش نظامي مشمولان و درجات و حقوق و مزاياي آنان
ماده 47 :
كليه مشمولان طبق برنامه و مدتاموزشس كه از طرف ستاد مشترك ارتش و ستاد مركزي سپاه تنظيم ميگردد دوره آموزش مقدماتي نظامي را طي خواهند كرد.
تبصره 1 : مشمولان فوق ديپلم جهت طي دوره درجه داري وظيفه به مراكز آموزشي و فرهنگي اعزام و پس از گذراندن دوره مقدماتي و تخصصي و داشتن سلامت جسمي و رواني و صلاحيت اخلاقي و سياسي به يكي از درجات گروهباني وظيفه نائل ميشوند در غير اينصورت با درجه افرادي وظيفه بخدمت ادامه خواهند داد.
تبصره 2 : مشمولان ديپلمه و پائين تر پس از طي دوره مقدماتي با درجه افرادي وظيفه به خدمت درنيروها وسازمانهاي مربوطه مشغول خواهندشد.
تبصره 3 : در موارد ضروري نيروها وسازمانهاي نظامي وانتظامي مجاز خواهند بود تعدادي از مشمولان ديپلمه را در مورد نياز براساس ضوابط مندرج درآئين نامه اجرائي اين قانون انتخاب و جهت طي دوره درجه داري وظيفه به مراكز آموزشي و فرهنگي اعزام دارند.
ماده 48 :
مشمولان ليسانسه و بالاتر پس از طي دوره آموزشي مقدماتي نظامي و موفقيت درآزمايشهاي آن در صورتي كه از لحاظ اخلاقي و سياسي مكتبي شايسته داشته باشند پس از طي دوره آموزش افسري وظيفه و موفقيت درآزمايشهاي آن دارندگان دانشنامه دكترا به درجه ستوانيكمي و سايرين به درجه ستوان دومي نائل خواهند شد.
تبصره 1 : در صورتيكه مشمولان موضوع اين ماده در آزمايشهاي دوره مقدماتي نظامي مردود شوند و يا طبق نظر شوراي مركز آموزشي از لحاظ جسمي : مكتبي و اخلاقي صلاحيت لازم جهت نيل به درجه افسري را نداشته باشند براي طي دوره درجه داري اعزام خواهند شد.
تبصره 2 : در صورتي كه مشمولان موضوع اين ماده در آزمايشهاي دوره آموزشي افسري وظيفه مردود گردند يا از لحاظ مكتبي و اخلاقي واجد صلاحيت نيل به مقام افسري برحسب تشخيص شوراي مركز آموزشي مربوط نباشند بقيه خدمت دوره ضرورت را در يكي از درجات گروهباني وظيفه انجام خواهند داد.
تبصره 3 : در صورتي كه مشمولان موضوع اين ماده در هي يك ازمراحل آموزشي به علل سياسي و امنيتي واجد صلاحيت نيل به مقام افسري تشخيص داده نشوند بقيه خدمت دوره ضرورت را مانند افراد وظيفه انجام خواهند داد.
ماده 49 :
حقوق ماهانه افسران، درجه داران، دانشجويان و دانش آموزان و افراد وظيفه بشرح زير خواهد بود:
الف) حقوق افسران وظيفه به ميزان حقوق ثابت ماهانه سال اول افسران همدرجه كادر ثابت.
ب) حقوق درجه داران وظيفه : 1- گروهبان سوم 115واحد حقوقي،2- گروهبان دوم 125واحد حقوقي،
ت)گروهبانيكم 135واحد حقوقي.
ج) حقوق دانشجويان وظيفه در مدت آموزش مقدماتي و دانش آموزان وظيقه در مدت آموزش مقدماتي و تخصصي 2000ريال.
د) حقوق دانشجويان وظيفه در مدت آموزش تخصصي 2500 ريال.
ه) حقوق ماهانه افراد وظيفه به ميزاني است كه هر سال در بودجه وزارت دفاع پيش بيني ميشود.
ماده 50 :
افسران ودرجه داران وظيفه در صورت اعزام به ماموريت يا انتقال يا خدمت در مناطق بد آب و هوا مشمول مقررات فوق العاده و مزاياي مربوط به افسران و درجه داران كادر ثابت نسبت به حقوق آنان خواهند بودودر صورتي كه در يگانهاو قسمتهائي كه پرسنل كادر ثابت آنها از مزاياي قانوني خاص استفاده ميكنند، مشغول خدمت شونددر شرايط مشابه از مزاياي مزبور نسبت به حقوق خويش استفاده خواهند كرد.
تبصره 1 : افسران و درجه داران وظيفه اي كه در محل سكونت خود خدمت مينمايند، از مقررات مربوط به بدي آب و هوا،مذكور در اين ماده استفاده نخواهند كرد.
تبصره 2 : سربازان وظيفه در غير زمان جنگ يا بسيج عمومي بطور اجبار بيش از يك سال (نيمي از مدت خدمت) از خدمت خودرا درنقاط بدآب و هواخدمت نخواهند كرد.
تبصره 3 : طبقه بندي مناطق از نظر آب و هواطبق آئيننامه اي خواهد بودكه بوسيله ستاد مشترك با هماهنگي سازمان اموراداري و استخدامي كل كشور تهيه و به تصويب وزير دفاع برسد.
تبصره 4 : به افسران و درجه داران وظيفه اي كه بنا به تقاضاي شخصي منتقل ميشوند هزينه سفر و فوق العاده انتقال تعلق نمي گيرد.
ماده 51 :
به پرسنل وظيفه اي كه در عمليات جنگي شركت مي نمايند، فوق العاده عملياتي برطبق ضوابطي كه توسط وزارتين دفاع و سپاه پاسداران تهيه و به تصويب شوراي عالي دفاع ميرسد پرداخت خواهد شد.
ماده 52 :
ميزان مرخصي پرسنل وظيفه در مدت خدمت و نحوه استفاده از آن طبق مقررات مرخصي پرسنل نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران خواهد بود.
ماده 53 :
كساني كه در حين خدمت وظيفه عمومي در هر يك از دوره هاي ضرورت، احتياط، و ذخيره به سبب انجام وظيفه يا شركت در عمليات رزمي و يا قيود وظيفه و مستمري مشمول قوانين و مقررات مربوط به پرسنل كادر ثابت همدرجه ميباشند و حقوق وظيفه و مستمري آنان حسب مورد از بودجه وزارتخانه ها يا سازمانهاي مربوطه پرداخت ميگردد.
تبصره 1 : در صورتي كه مشمولين اين ماده قبل از ورودبه خدمت وظيفه عمومي از كاركنان دولت يا سازمانهاي تابع يا وابسته به دولت بوده وآخرين حقوق دريافتي آنان از سازمان مربوطه از ميزان حقوقي كه برابر اين قانون به آنان تعلق ميگيرد، بيشتر باشد حقوق وظيفه و مستمري وراث آنان براساس حقوق بيشتر پرداخت خواهدشد.
تبصره 2 : كساني كه تاريخ تصويب اين قانون از بودجه وزارتخانه ها يا سازماني حقوق وظيفه يا مستمري دريافت ميداشته اند حقوق آنان كماكان از همان محل پرداخت خواهد شد.
ماده 54 :
پرسنل وظيفه اي كه در حين خدمت وظيفه اسير يا مفقودالاثر بشوند تا پايان دوره اسارت يا تعيين تكليف، عائله تحت تكفل آنان بترتيب زير حقوق دريافت خواهند نمود :
الف) در دوره ضرورت از حقوق مربوطه و پس از پايان دوره ضرورت از حقوق هم طبقه دوره احتياط.
ب) در دوره ذخيره از حقوق يكدرجه بالاتر هم طبقه احتياط و ذخيره.
تبصره : شرايط لازم براي اسير و مفقودالاثر شناخته شدن پرسنل در آئيننامه اجرائي اين قانون پيش بيني خواهد شد.
ماده 55 :
دولت موظف است لايحه نحوه كمك به خانواده هاي مشموليني را كه با اعزام مشمول قدرت اداره معاش خود را از دست ميدهند تهيه و ظرف مدت 6 ماه جهت تصويب مجلس شوراي اسلامي تقديم نمايد.
ماده 56 :
شورايعالي دفاع ميتواند يك ياچندطبقه افسران و درجه داران و افراد وظيفه خدمت دوره ضرورت راانجام داده اندو دردوره هاي احتياط و ذخيره خدمت وظيفه عمومي هستند براي تجديد يا تكميل آموزش نظامي فراخوانده يا پيشنهاد بسيج همگاني به مقام رهبري بنمايد. نحوه احضار و مهلت معرفي فراخواندگان همچنين كساني كه بعلل ناشي از وضع جسماني يا اجتماعي يا حساسيت مشاغل آنان ممكن است از فراخوانده شدن براي تجديد يا تكميل آموزش نظامي معاف شوند در آئين نامه اجرائي اين قانون كه توسط وزارتين دفاع و سپاه و به تصويب شوراي عالي دفاع ميرسد تعيين خواهد شد.
ماده 57 :
كليه فراخواندگان براي خدمت دوره احتياط و ذخيره ياتجديد يا تكميل آموزش يا بسيج همگاني حقوق معادل حقوق ثابت افسران، درجه داران و افرادكادر ثابت همدرجه خود حسب مورد از بودجه وزارتخانه هاي مربوطه دريافت خواهند داشت.
تبصره 1 : فراخواندگان موضوع اين ماده درصورتي كه كارمند يكي از وزارتخانه ها يا سازمانهاي دولتي و يا وابسته به دولت باشند مابه اتفاوت حقوق و مزاياي خود را از سازمان متبوع دريافت خواهندداشت.
تبصره 2 : ميزان حقوق پرسنل احتياط و ذخيره در زمان جنگ بنابر پيشنهاد ستاد مشترك و تصويب شورايعالي دفاع خواهد بود.
-
فصل هفتم : غيبت مشمولان وظيفه عمومي و جرائم و مجازاتها
بخش اول: غيبت مشمولان خدمت وظيفه عمومي
ماده 58 :
مشمولان خدمت وظيفه (ضرورت، احتياط، ذخيره) كه براي رسيدگي يا اعزام احضار شوند و در مهلت يا موعد مقرر كه از طرف اداره وظيفه عمومي اعلام خودرا معرفي نكنندهمچنين مشمولاني كه معافيتهاي موقت دريافت داشته اند و پس از انقضاء مدت اعتبار ظرف يكماه براي تجديد رسيدگي خود را معرفي نكنند، غايب شناخته شده و پس از معرفي يا دستگيري در صورتيكه طبق مقررات اين قانون قادر به خدمت و بلامانع تشخيص داده شوند به خدمت اعزام ميشوند و پس از انجام خدمت مقرر در صورت اعلام اداره وظيفه عمومي موضوع غيبت در محاكم صالحه قضائي مورد رسيدگي قرار ميگيرد و چنانچه داراي عذر موجه نباشند، بشرح زير اتخاذ تصميم خواهد شد :
الف) مشمولان غايب زمان صلح كه در زمان صلح خود را معرفي كنند پس از تعيين تكليف مشموليت يا انجام خدمت دوره ضرورت به مدت 6 ماه تا يكسال و مشمولاني كه دستگير شده باشند به مدت يكسال تا دو سال از دريافت كارت پايان خدمت يا معافيت محروم خواهند شد.
ب) مشمولان غايب زمان صلح كه خود را در زمان جنگ معرفي نمايند پس از پايان خدمت يا معافيت بلافاصله كارت مربوطه را دريافت خواهند داشت و كساني كه دستگير شوند به مدت 2تا 4سال از دريافت كارت پايان خدمت محروم خواهند شد.
ج) مشمولان غايب زمان جنگ كه خود را در زمان جنگ معرفي كنند، پس از پايان خدمت يا تكليف از نظر مشموليت به مدت يك تا دوسال و كساني كه دستگير شوند به مدت 3تا 5 سال از دريافت كارت پايان خدمت يا معافيت محروم خواهند شد.
د) مشمولان غايب زمان جنگ كه خود را درزمان صلح معرفي كنند پس از پايان خدمت تا تعيين تكليف از نظر مشموليت به مدت 5تا 7سال و كساني كه دستگير شوند به مدت 7تا10سال از دريافت كارت پايان خدمت يا معافيت محروم خواهند شد.
تبصره 1 : قاضي ميتواند غايب را به مجازات (تعزير) ديگري كه خود صلاح بداند بجاي مجازاتهاي فوق محكوم نمايد.
تبصره 2 : مشمولاني كه تا تاريخ تصويب اين قانون غايب شناخته شده اند چنانچه داخل كشور باشد ظرف 6ماه و آنهائيكه در خارج باشند ظرف يكسال براي رسيدگي به وضع مشموليتشان خود را به سازمانهاي وظيفه عمومي معرفي نمايند بجزمشمولان بند محروميتهاي مندرج در ماده در مورد آنان اجراء نخواهد شد.
بخش دوم : جرائم و مجازاتها
ماده 59 :
مشمولين خدمت دوره ضرورت چنانچه در مدت آموزش اوليه و يا پس از خاتمه آموزش بيش از مدت 6ماه مرتكب فرار از خدمت بشوند پس از دستگيري يا معرفي بدون احتساب مدت قبلي خدمت دوره ضرورت را انجام خواهند داد.
ماده 60 :
كساني كه با ارتكاب اعمالي چون جعل شناسنامه، مهر، امضا، كارت پايان خدمت، كارت معافيت، استفاده از شناسنامه ديگران، اعمال نفوذ، شهادت كذب، گواهي خلاف واقع، مكتوم داشتن حقيقت، اخذ رشوه يا فريب دادن مشمول موجبات معافيت خود يا ديگران را از خدمت وظيفه عمومي فراهم سازند، به اتهام آنان در دادگاه صالحه رسيدگي شده و با رعايت شرايط و امكانات خاطي و دفعات و مراتب جرم و مراتب تاديب از وعظ و توبيخ و تهديد به حبس تعزيري از يك سال تا پنج سال محكوم مي شوند.
تبصره 1 : چنانچه تقلب يا جعل و يا اخذ رشوه تاثيري در وضعيت مشمول نداشته باشد، مرتكبين با رعايت شرايط و امكانات خاطي و دفعات و مراتب جرم و مراتب تاديب از وعظ و توبيخ و تهديد به انفصال از يك سال تا ده سال از خدمات دولتي و ضبط رشوه به عنوان جريمه و شش ماه تا سه سال حبس محكوم خواهند شد.
تبصره 2 : اموالي كه رشوه داده شده ، به عنوان جريمه ضبط مي گردد و هر گاه ثابت شود كه راشي براي حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن رشوه بوده ، وجه يا مالي كه به رشوه داده شده به او مسترد مي گردد.
ماده 61 :
پرسنل اداره وظيفه عمومي و نيروهاي نظامي و انتظامي و نهادها و ارگانها و موسسات دولتي وابسته به دولت و نمايندگان شوراها و انجمنهاي اسلامي در صورت ارتكاب جرائم مذكور در ماده 60 علاوه بر انفصال دائم از خدمات دولتي با رعايت شرايط و امكانات خاطي و دفعات و مراتب جرم و مراتب تاديب از وعظ و توبيخ و تهديد به حبس تعزيري از 3 سال تا 7 سال محكوم خواهند شد.
تبصره : هر گاه به موجب قوانين جاري اعمال ارتكابي مذكور در دو ماده 60 و 61 عناوين ديگري داشته باشد، در اين صورت به كيفر اشد همان عناوين محكوم مي شوند.
ماده 62 :
استخدام مشمولان بطوركلي در وزارتخانه ها و موسسات وابسته به دولت و در كارخانه وكارگاهها و موسسات خصوصي بدون داشتن معافيت دايم ممنوع است.
تبصره : استخدام مشمولان غير غايب در نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي با رعايت مقررات اين قانون از محدوديت مقرر در موارد فوق مستثني است.
ماده 63 :
استخدام كننده يا استخدام كنندگان مشمولين غايب در وزارتخانه هاو موسسات دولتي وابسته به دولت و نهادها براي هر يك از افراد اول و دوم كسر نصف حقوق از 6ماه الي يك سال و در صورت تكرار سه مورد يا بيشتر به انفصال دائم ازخدمت توسط دادگاه صالحه محكوم خواهند شد.
ماده 64 :
اشتغال به كار مشمولين با برگ معافيت يا دفترچه آماده بخدمت فقط در مدت اعتبار آنها بلامانع است.
ماده 65 :
كليه افرادي كه از اول مهرماه سال يكهزار و سيصد و پنجاه و نه تا پايان جنگ تحميلي در خدمت وظيفه عمومي بوده اند و يا خواهند بود از لحاظ استخدام دروزارتخانه ها و موسسات وابسته بر ساير افرادي كه در شرايط مشابه هستند حق تقدم دارند.
ماده 66 :
آئين نامه اجرائي اين قانون جز در مواردي كه درمواد اين قانون مرجع خاصي براي آن مشخص شده است توسط وزارتخانه هاي كشور، دفاع و سپاه تهيه و بتصويب هيات دولت خواهد رسيد.
ماده 67 :
كليه قوانين مغاير با اين قانون از تاريخ تصويب اين قانون ملغي است.
تبصره : قانون مربوط به معافيت يكنفر از خانواده شهداء از شمول اين قانون مستثني است.
-
قانون الحاق موادي به قانون خدمت وظيفه عمومي مصوب 26/01/1365
ماده 1 :
سپاه پاسداران و كميته انقلاب اسلامي، ژاندارمري و شهرباني جمهوري اسلامي موظفند مشمولان غايب را پس از گذشت سه ماه از تصويب اين قانون شناسائي و دستگير نموده و به حوزه وظيفه عمومي محل دستگيري تحويل دهند0چنانچه اين گونه مشمولان در موعد مقرر حاضر به انجام خدمت نگرديده مجددا دستگير و به مراجع قضائي محل تحويل خواهند شد.
تبصره : نيروهاي مذكور در اين ماده موظفند سربازان فراري را دستگير و به مراجع صالحه تحويل نمايند.
ماده 2 :
مجازات مشمولين غايب زمان جنگ كه براي بار دوم دستگير شوند، علاوه بر مجازات مقرر در ماده 58 قانون خدمت وظيفه عمومي يك تا سه سال حبس تعليقي خواهد بود و در هر حال موظف به انجام خدمت وظيفه عمومي ميباشند.
ماده 3 :
مدت خدمت دوره ضرورت مشمولين غائب زمان جنگ كه خود را پس از سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون معرفي نمايند، سه ماه غائبيني كه دستگير شوند، شش ماه بيش از ساير مشمولين خواهد بود بديهي است مشمولين غائبي كه تا سه ماه بعد از تاريخ تصويب اين قانون خود را معرفي نمايند، خدمت اضافي نخواهند داشت.
تبصره : تا زمان تصويب اين قانون افرادي كه در دوران غيبت از طريق بسيج مدتي را در جبهه گذرانده اند، اين مدت از اضافه خدمت آنان كسر خواهد شد.
ماده 4 :
كساني كه بنحوي مشمولين غايب زمان جنگ را در موسسات غير دولتي از قبيل كارخانه، كارگاه، بنگاه، مغازه بكار گيرند، توسط نيروهاي مذكور در ماده 1 اين قانون شناسائي و به محاكم صالحه قضائي معرفي خواهند شد. مجازات اين گونه افراد يك تا سه سال حبس خواهد بود.
تبصره : به پرونده هاي مواد2 و 4 اين قانون خارج از نوبت درمراجع قضائي رسيدگي خواهد شد.
ماده 5 :
سازمانهاي نظامي و انتظامي موظفند ترتيبي اتخاذ نمايند كه كليه افراد وظيفه در زمان جنگ يا بسيج همگاني حداقل يكسال از دوره خدمت ضرورت را در مناطق عملياتي انجام دهند. مگر در مواردي كه به تشخيص شوراي عالي دفاع وجود افرادي در غير مناطق عملياتي ضروري باشد.
ماده 6 :
آئين نامه اجرائي اين قانون ظرف مدت يكماه برابر ماده 66 قانون وظيفه عمومي تهيه و به مورد اجراء گذارده خواهد شد.
-
قانون الحاق ماده اي به قانون خدمت وظيفه عمومي مصوب 1/09/1366
ماده واحده :
بسيجيان، جهادگران و ساير افراد كه در اسارت و يا گروگان دشمن باشند و يا به اسارت و گروگان گرفته شوند، با تاييد حفاظت اطلاعات سپاه و ارتش حسب مورد مدت اسارت و يا گروگان بودن آنان در حكم خدمت وظيفه عمومي (اعم از ضرورت، احتياط و ذخيره) محسوب مي گردد.
تبصره 1 : براي افراد مذكور در ماده واحده كه مدت اسارت و يا گروگان آنان دو سال باشد، كارت معافيت دائم از انجام دوره ضرورت صادر و اگر بيش از دو سال در اسارت يا گروگان باشند، اين مدت از دوره هاي احتياط و ذخيره خدمت وظيفه عمومي آنان كسر خواهد شد.
تبصره 2 : افراد موضوع ماده واحده كه مدت اسارت و يا گروگان بودن آنان كمتر از دو سال بوده و فاقد شرايط معافيت باشند، مابقي خدمت خود را در صورتي كه كمتر از يك سال باشد در نزديكترين واحد نظامي انتظامي محل سكونت مي گذرانند و در غير اين صورت نسبت به مابقي خدمت همانند ساير مشمولين با آنان رفتار خواهد شد.
تبصره 3 : آيين نامه اجرايي اين قانون توسط وزارتخانه هاي دفاع ، سپاه و كشور ظرف سه ماه تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
-
قانون نحوه كمك به خانواده هاي مشموليني كه با اعزام مشمول قدرت اداره معاش خود را از دست مي دهند مصوب 3/06/1366
ماده 1 :
دولت موظف است همه ساله اعتبار لازم، براي كمك به خانواده تحت تكفل مشمولين نيازمند موضوع اين قانون را در رديف جداگانه اي در لايحه بودجه كل كشور ذيل رديف كميته امداد امام منظور نمايد.
تبصره 1 : نيازمند به كسي اطلاق مي گردد كه ميزان درآمد ماهيانه وي از حداقل حقوق بازنشستگي كارمندان دولت كمتر باشد.
تبصره 2 : تشخيص نيازمند با كميته امداد امام خواهد بود.
تبصره 3 : اعتبار لازم براي اجراي اين قانون بنا به پيشنهاد وزارتخانه هاي دفاع، سپاه و كشور در بودجه كل كشور منظور مي گردد.
ماده 2 :
خانواده هاي مشموليني از كمكهاي موضوع اين قانون بهره مند مي شوند كه مشمول تامين كننده معاش خانواده بوده و با اعزام وي به خدمت دوره ضرورت خانواده او قدرت اداره معاش خود را از دست بدهد
.
ماده 3 :
مشمولين زير تامين كننده معاش خانواده محسوب مي شوند:
الف) يگانه فرزند ذكور بيش از 18 سال هر پدر و مادر.
ب) يگانه نوه ذكور بيش از 18 سال جد يا جده فاقد فرزند ذكور بيش از 18 سال.
ج) يگانه برادر و سرپرست خواهر يا برادر صغير.
د) مشمولي كه داراي همسر يا فرزند باشد.
ه) مشمولي كه داراي برادر بيش از 18 سال ازكارافتاده بوده و برادر بيش از 18 سال ديگري نداشته باشد.
و) مشمولي كه داراي خواهري باشد كه فاقد شوهر و فرزند ذكور بيش از 18 سال بوده و برادر بيش از 18 سال ديگري نداشته باشد.
ماده 4 :
ميزان كمك معاش موضوع اين قانون براي فرد اول دو سوم حداقل حقوق بازنشستگي كارمندان دولت و براي هر فرد اضافي يك ششم حداقل حقوق مزبور بوده حداكثر تا ميزان حداقل حقوق ازنشستگي قابل پرداخت مي باشد.
ماده 5 :
مشمول مي تواند هنگام معرفي خود يا در حين انجام خدمت تقاضاي مك معاش مشمولين را به كميته امداد محل تسليم نمايد و كميته امداد موظف ات حداكثر ظرف يك ماه پاسخ لازم را به مشمول اعلام نمايد.
تبصره : مشمولي كه مطابق اين قانون از كمك معاش استفاده مي كند، موظف است در صورت عدم نياز و تمكن موضوع را به كميته امداد امام كتبا اعلام نمايد.
ماده 6 :
آيين نامه اجرايي اين قانون با پيشنهاد كميته امداد امام و تصويب وزارتخانه هاي دفاع و سپاه و كشور به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
-
قانون معافيت يك نفر از فرزندان خانواده هاي شهدا، معلولين، اسرا، مفقودالاثرها از خدمت وظيفه عمومي مصوب 24/09/1366 
ماده واحده :
مشمولاني كه پدر و مادر يا فرزند يا برادر يا خواهر آنان در راه به ثمر رسيدن انقلاب اسلامي و استمرار آن شهيد يا جانباز (جانبازي كه طبق نظر شوراي پزشكي بنياد جانبازان به تنهايي قادر به اداره امور شخصي خود نباشد) يا اسير يا مفقودالاثر شده يا بشوند و مراتب مورد تاييد نهادهاي ذيربط باشد با رعايت تبصره هاي ذيل از انجام خدمت نظام وظيفه عمومي معاف دايم خواهند بود .
تبصره 1 : در صورتي كه مدت اسارت يا مفقودالاثر بودن پدر يا مادر يا فرزند يا برادر يا خواهر مشمولان از سه سال تجاوز كرده باشد اين قبيل مشمولين از معافيت دايم استفاده خواهند نمود و در غير اينصورت تا رسيدن به حد نصاب سه ساله ، از معافيت موقت يك ساله استفاده خواهند كرد و در هر صورت به ازا هر سال اسارت معافيت مشمول مذكور شش ماه از خدمت دوره ضرورت وي كسر ميگردد.
تبصره 2 : به ازا هر شهيد يا اسير يا معلول يا مفقودالاثر، يك نفر از فرزندان يا برادران آنان حسب مورد از معافيت مذكور استفاده مي نمايد.
تبصره 3 : حق اولويت در استفاده از معافيت با فرزند شهيد يا معلول يا اسير يا مفقودالاثر مي باشد و در صورت عدم بلوغ فرزند با رضايت مادر يا ولي قهري مي تواند برادر شهيد يا اسير يا مفقودالاثر يا معلول از معافيت اين قانون استفاده نمايد.
تبصره 4 : از تاريخ تصويب اين قانون كليه قوانين و مغاير با آن ملغي است.
-
قانون الحاقي به قانون وظيفه عمومي پيرامون مشمولان مذكور در قانون تربيت تكنسين بهداشت و مبارزه با بيماريها و قانون تربيت بهداشت كاران دهان و دندان مصوب 3/08/1366
ماده واحده :
از تاريخ 1363/8/13 (تاريخ ابلاغ قانون خدمت وظيفه عمومي ) مشمولان مذكور در قانون تربيت تكنيسين بهداشت و مبارزه با بيماري ها مصوب 1362/5/18 و مشمولان قانون تربيت بهداشت كاران دهان و دندان مصوب 1360/1/23 پس از طي دوره آموزش مقدماتي نظامي و در صورت عدم نياز نيروهاي مسلح به تخصص مربوطه آنان چنانچه تعهد پنج سال خدمت خود را در روستاها و مناطق عشايري انجام داده يا بدهند از خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.
-
قانون احتساب خدمت در جبهه افراد جزو خدمت دوره ضرورت مصوب 26/07/1366
ماده واحده :
كليه افرادي كه به سن مشموليت نرسيده و كساني كه داراي يكي از معافيت هاي مقرر در قانون خدمت وظيفه عمومي بوده و طبق همان قانون واجد شرايط اعزام به خدمت نباشند، به طور داوطلب در جبهه خدمت نموده يا بنمايند و مجموعه دوره آموزش و حضور در جبهه كمتر از سه ماه نباشد و همچنين ايامي كه بعد از اين مدت در مناطق عملياتي خدمت نمايند، جزو خدمت دوره ضرورت آنان محسوب خواهد شد.
تبصره 1 : از تاريخ تصويب اين قانون اعزام شوندگان به مناطق عملياتي در صورتي از مزاياي اين قانون بهره مند مي شوند كه داراي پانزده سال تمام باشند.
تبصره 2 : در صورتي كه مدت خدمت افراد موضوع اين قانون در منطقه عملياتي معادل يا بيشتر از خدمت دوره ضرورت باشد، كارت پايان خدمت آنان توسط نيروي اعزام كننده صادر و تحويل خواهد شد و چنانچه مدت خدمت در منطقه عملياتي كمتر از مدت خدمت دوره ضرورت باشد، كسري آن را تا مدت مقرر خدمت دوره ضرورت با اخذ دفترچه آماده به خدمت و معرفي اداره وظيفه عمومي در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي انجام خواهد داد.
تبصره 3 : كساني مي توانند از مزاياي اين قانون استفاده نمايند كه چنانچه بيش از حقوق و فوق العاده سربازي اخذ كرده اند و يا اخذ مي كنند ما به التفاوت آن را به خزانه واريز نمايند.
تبصره 4 : كساني كه به علت حضور در جبهه پس از رسيدن به سن مشموليت خود را به اداره نظام وظيفه براي گرفتن كارت آماده به خدمت معرفي نكرده باشند، غايب محسوب نشده و مشمول اين قانون خواهند شد.
تبصره 5 : آيين نامه اجرايي اين قانون توسط وزارت خانه هاي كشور، دفاع و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي تهيه و به تصويب هيات دولت خواهد رسيد.
-
قانون نحوه معاينه پزشكي مشمولان خدمت وظيفه عمومي مصوب 5/07/1368
ماده واحده :
مشمولاني كه در شوراي پزشكي شهرستان مربوطه با معاينه باليني معاف از خدمت تشخيص داده نشده و با تشخيص اين شورا يا اعتراض مشمول يا رئيس حوزه نظام وظيفه مربوطه نياز به معاينه تخصصي دارند رئيس حوزه مربوطه موظف است آنان را به نزديكترين مركز مجهز وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي يا بيمارستانهاي نيروهاي مسلح معرفي نمايد تا مورد معاينه قرار گرفته و نتيجه معاينه تخصصي جهت تصميم گيري به شوراي پزشكي شهرستان مربوطه ارسال مي گردد.
تبصره 1 : شوراي پزشكي مزبور در اين ماده واحده از سوي شبكه بهداري هر شهرستان و با تاييد سپاه و ژاندارمري سه نفر پزشك را به فرمانداري آن شهرستان معرفي تا پس از تاييد فرماندار، پزشكان مذكور در شوراي پزشكي حوزه وظيفه عمومي شهرستان انجام وظيفه نمايند.
تبصره 2 : شمولاني كه نياز به معاينه تخصصي داشته باشند، قبلا بايد هزينه هاي پيش بيني ده را به حساب دولت پرداخت نموده و پس از معاينه طبق اين قانون با آنان رفتار مي شود. ددجويان مشمول تحت پوشش سازمان بهزيستي كشور و افرادي كه به تاييد كميته امداد امام محل اقد تمكن مالي هستند از پرداخت وجه مزبور معاف مي باشند.
تبصره 3 : مراكز مجهز وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي يا نيروهاي مسلح ذكر شده در اين قانون موظف هستند به وضع مشمولين معرفي شده حوزه مربوطه خارج از نوبت رسيدگي نموده و آنان را حداكثر ظرف مدت يك ماه مورد معاينات تخصصي قرار دهند.
تبصره 4 : چنانچه مشمولاني كه براي معاينات تخصصي به مراكز مجهز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي يا بيمارستانهاي نيروهاي مسلح معرفي مي شوند ظرف مدت يك ماه به اين مراكز مراجعه نكنند به خدمت اعزام خواهند شد.
تبصره 5 : آيين نامه اجرايي اين قانون توسط وزارتخانه هاي كشور، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
-
قانون احتساب خدمت دانشجويان پزشكي (انترنها) كه بر اساس مصوبات مربوط در مناطق جنگي انجام وظيفه نموده اند به عنوان قسمتي از خدمت خارج از مركز يا خدمت پزشكان و پيراپزشكان مصوب 23/09/1372
ماده واحده :
مدت خدمت آن دسته از دانشجويان پزشكي (انترنها) كه بر اساس مصوبات مربوط در زمان جنگ تحميلي در مناطق جنگي انجام وظيفه نموده اند مشروط بر آن كه جزو دوره انترني و خدمت سربازي محسوب نشده باشد، به همان نسبت به عنوان قسمتي از خدمت خارج از مركز يا قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان (حسب مورد) قابل احتساب است و مدت مزبور از مدت خدمت روستايي مشمولين اين قانون كسر نخواهد شد.
تبصره : آيين نامه اجرايي اين قانون توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي تهيه خواهد شد.
-
قانون گذرانيدن مدت خدمت وظيفه فارغ التحصيلان دانشكده علوم قضائي در محاكم قضائي كشور مصوب 9/11/1373 
ماده واحده :
به موجب اين قانون، فارغ التحصيلان دانشكده علوم قضائي وابسته به دادگستري جمهوري اسلامي ايران كه خدمت سربازي خود را انجام نداده اند با پيشنهاد قوه قضائيه و موافقت ستاد كل نيروهاي مسلح در صورت تعهد حداقل ده سال خدمت در قوه قضائيه كه دو سال اول از حقوق و مزاياي وظيفه برخوردار خواهند بود و طي دوره آموزش مقدماتي نظامي و پس از ايفا تعهد از انجام خدمت دوره ضرورت در زمان صلح معاف مي باشند.
تبصره 1 : قوه قضائيه مي تواند افراد مشمول اين قانون را در سمت هاي قضائي و اداري طبق مقررات مربوطه حسب مورد به خدمت گيرد.
تبصره 2 : قوه قضائيه مكلف است چنانچه مشمولان اين قانون از انجام خدمت مورد تعهد امتناع نمايند و يا در طي مدت تعهد به عللي از خدمت در دادگستري بركنار شوند آنان را بلافاصله جهت رسيدگي به وضع مشموليت به اداره وظيفه عمومي معرفي نمايد. مخارج انجام شده براي افرادي كه امتناع از خدمت نمايند توسط قوه قضائيه اخذ و به خزانه داري كل واريز خواهد شد.
تبصره 3 : كليه هزينه هاي دوره آموزش نظامي و حرفه اي مشمولين اين قانون اعم از حقوق و مزايا، جيره غذايي، درماني و غيره به عهده قوه قضائيه مي باشد و سازمان برنامه و بودجه موظف است همه ساله معادل اعتبار مورد نياز را در رديف جداگانه اي در لوايح بودجه ساليانه منظور و تامين نمايد.
تبصره 4 : در صورت استخدام مشمولان موضوع اين قانون ، تمام مدت ده سال خدمت و دوره آموزش نظامي آنان جز سنوات خدمت محسوب مي گردد.
تبصره 5 : وزارتخانه هاي دادگستري ، كشور و دفاع با هماهنگي ستاد كل نيروهاي مسلح مسئول اجراي اين قانون بوده و آيين نامه اجرائي مربوطه توسط وزارتخانه هاي مذكور تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
تبصره 6 : طلاب حوزه هاي علميه و فارغ التحصيلان دانشكده هاي حقوق كه جهت استخدام در سمت قضايي پذيرفته مي شوند و خدمت وظيفه عمومي خود را انجام نداده اند مشمول مقررات اين قانون خواهند بود . همچنين وضعيت طلاب شاغل در سمت هاي قضايي كه با استفاده از معافيت تحصيلي به استخدام درآمده اند از لحاظ انجام خدمت وظيفه عمومي و مدت تعهد خدمت مشمول مقررات اين قانون مي باشند و سوابق قضايي آنان جزو مدت تعهد محسوب مي گردد.
-
قانون سرباز قهرمان مصوب 13/12/1376
ماده واحده :
به موجب اين قانون در زمان صلح كليه ورزشكاراني كه از طرف فدراسيونهاي ورزشي به عضويت تيمهاي ملي برگزيده مي شوند با درخواست سازمان تربيت بدني و هماهنگي ستاد كل نيروهاي مسلح مي توانند خدمت مقدس سربازي خود را پس از طي دوره آموزش نظامي در نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي زير نظر سازمان تربيت بدني در تيم هاي ملي سپري نمايند.
تبصره 1: مشمولان اين قانون در صورت اخراج يا حذف از تيم هاي ملي, بقيه خدمت دوره ضرورت خود را بايد در نيروهاي مسلح سپري نمايند.
تبصره 2 : مشمولان اين قانون از شمول بند(2) ماده (18) قانون گذرنامه - مصوب 10/12/1351 - و بند (ه) ماده (14) و بند (ط) ماده (16) قانون ارتش جمهوري اسلامي ايران - مصوب 7/7/1366 - مستثني هستند.
تبصره 3 : در صورت نياز نيروهاي مسلح به سربازان فوق الذكر جهت شركت در مسابقات آسيايي يا جهاني مربوط به نيروهاي مسلح, نامبردگان در اختيار ستاد كل نيروهاي مسلح قرار مي گيرند.
تبصره 4 : آئين نامه اجرائي اين قانون حداكثر ظرف دوماه از تاريخ تصويب مشتركا توسط وزارتخانه هاي كشور و دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و سازمان تربيت بدني با تاييد ستاد كل نيروهاي مسلح تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
-
قانون احتساب قسمتي ازخدمت اعضاء بسيج نيروي مقاومت سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به عنوان خدمت دوره ضرورت مصوب 3/12/1378
ماده واحده :
كليه افرادي كه ازسن شانزده سالگي تمام عضو بسيج نيروي مقاومت سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مي شوند و به طور منظم باآن نيرو همكاري مي نمايند، هرسال خدمت آنان متناسب باميزان فعاليت، معادل چهل وپنج روزتاسه ماه جزء خدمت وظيفه عمومي آنان محسوب مي گردد.
تبصره : آيين نامه اجرائي اين قانون حداكثرظرف سه ماه توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و نيروي انتظامي تهيه و پس ازتأييد ستادكل نيروهاي مسلح به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.